Poprawa Efektywności Oczyszczania Ścieków Przemysłowych w zlewni M. Bałtyckiego (BEST)

Better Efficiency for Sewage Treatment (BEST)

Źródło finansowania

European Commission

Nazwa klienta/donatora

Interreg Baltic Sea Region Programme

Całkowita wartość projektu

EUR 317,662

Date

Maj 2017 – Wrzesień 2020

Kraje - beneficjenci

Estonia | Finland | Latvia | Lithuania | Poland | Russia

Liczba personelu

5

Projekt BEST ma na celu poprawę jakości wód Morza Bałtyckiego poprzez zwiększenie wydajności oczyszczalni ścieków. Jest międzynarodowym projektem obejmującym swymi działaniami większość krajów zlewni Morza Bałtyckiego (Finlandię, Estonię, Łotwę, Litwę, Rosję oraz Polskę).

Projekt BEST został zatwierdzony do finansowania w programie Interreg Baltic Sea Region. BEST został także wybrany jako projekt przewodni strategii UE dla PA Nutri (strategii dotyczącej substancji organicznych) w regionie Morza Bałtyckiego.

Morze Bałtyckie jest jednym z najbardziej zagrożonych eutrofizacją zbiorników wodnych w Europie. Badania potwierdziły, że w ciągu XX wieku Bałtyk zmienił swój charakter z oligotroficznego (o przejrzystych wodach) w mocno zeutrofizowane. Dzieje się tak wskutek przedostawania się nadmiernej ilości zanieczyszczeń komunalnych oraz przemysłowych do rzek uchodzących do M. Bałtyckiego. Głównymi przyczynami są nadmierne ładunki azotu i fosforu w dopływach rzek niosących zrzuty ścieków, a także zanieczyszczenia pochodzące z obszarów rolniczych. Innymi zagrożeniami są zanieczyszczenia są także substancje szczególnie szkodliwe, między innymi priorytetowe wyznaczone zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną.

Aż 17 % obszaru Europy położone jest w obrębie jego zlewni. Natomiast blisko połowa mieszkańców tego obszaru to Polacy. W związku z tym udział Polski w projekcie jest kluczowy dla osiągnięcia poprawy jakości wody Bałtyku. Ocena Jednolitych Części Wód Powierzchniowych Morza Bałtyckiego - przejściowych i przybrzeżnych wykonana przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w 2016 roku pokazała, że charakteryzują się one złym lub słabym  stanem ekologicznym, a ogólny stan JCW zakwalifikowany został we wszystkich przypadkach jako zły.

Konieczność redukcji zanieczyszczeń wód Bałtyku i jego postępującej eutrofizacji jest we wszystkich krajach regionu doskonale znana.  Projekt BEST ma przeciwdziałać przenawożeniu wód morskich, które z kolei są odpowiedzialne poprzez pogorszenie warunków świetlnych i tlenowych za spadek ich bioróżnorodności.

Całkowity budżet projektu wynosi 3 592 237,82 EUR (ERDF 3 284 027, 21 Euro)

Początek procesu poprawy jakości wód morskich to rzeki, a także zrzuty ścieków komunalnych, przemysłowych i burzowych do rzek, zbiorników wodnych i ziemi.

Komunalne oczyszczalnie ścieków są uznawane za główne źródła punktowe zarówno substancji organicznych (azot azotanowy, azot ogólny, fosfor ogólny, fosfor fosforanowy, azot mineralny) jak i substancji niebezpiecznych wprowadzanych do Morza Bałtyckiego. Mimo, że wiele miast w regionie Morza Bałtyckiego w ostatnich latach poprawiło już swoje wyniki w zakresie gospodarki ściekowej, wciąż istnieją wyzwania.

Jednym z kluczowych wyzwań jest niedostateczne monitorowanie i oczyszczanie ścieków przemysłowych,  które doprowadzane są kanalizacją do miejskich oczyszczalni ścieków. Ścieki przemysłowe powodują problemy z wydajnością tych oczyszczalni, hamują procesy oczyszczania biologicznego i zanieczyszczają osad ściekowy, uniemożliwiając jego recykling.

Nieodpowiednio monitorowane i oczyszczone ścieki przemysłowe mogą nawet podważyć postęp techniczny osiągnięty w ciągu ostatnich lat w oczyszczaniu ścieków komunalnych.

Celem projektu jest opracowanie skuteczniejszego zarządzania i wspólnego, odpowiedzialnego podczyszczalnia ścieków przemysłowych, które są odprowadzane do miejskich oczyszczalni ścieków. Poprawi to kontrolę i wydajność, a tym samym zmniejszy ładunek substancji organicznych wpływających do Bałtyku.

Dzięki BEST lokalne zakłady wodociągowe i oczyszczalnie będą gromadzić więcej informacji na temat źródeł, zawartości i oczyszczania ścieków przemysłowych. Firmy z różnych gałęzi przemysłu zyskają też nową wiedzę w jaki sposób ich ścieki wpływają na procesy oczyszczania. Poznają wymagania prawne, a także zachęty i praktyczne przykłady tego, jak i dlaczego lepiej oczyszczać ścieki przemysłowe; jakie to przyniesie korzyści dla środowiska, ale także dla samej firmy pod względem wydajności zasobów i ekologicznego wizerunku firmy.

Przedstawione zostaną najlepsze dostępne techniki podczyszczania, a także praktyki współpracy między przedsiębiorstwami przemysłowymi, przedsiębiorstwami wodociągowymi i oraz organami odpowiedzialnymi za wydawanie decyzji środowiskowych i pozwoleń.

Projekt dostarczy ocenę aktualnej sytuacji w zakresie zrzutów, oczyszczania i zarządzania odpadami przemysłowymi w regionie Morza Bałtyckiego. Partnerzy wspólnie przedstawią przykłady najlepszych dostępnych rozwiązań technicznych (do monitorowania i oczyszczania ścieków przemysłowych i osadów ściekowych) oraz modele współzarządzania.

Stworzony zostanie pakiet edukacyjny i wytyczne dla bardziej wydajnego gospodarowania ściekami przemysłowymi w celu wsparcia budowania potencjału instytucjonalnego.

  • Mapowanie głównych problematycznych źródeł zanieczyszczeń i zawartością ścieków przemysłowych oraz ich możliwym wpływem na proces oczyszczania w komunalnych oczyszczalniach ścieków
  • określenie istniejących praktyk i wąskich gardeł w zakresie zdolności instytucjonalnej, współpracy zainteresowanych stron, modeli zarządzania i wdrażania przepisów dotyczących gospodarki wodno-ściekowej, przedsiębiorstw przemysłowych, organów wydających pozwolenia i organów prawodawczych.
  • opracowywanie, demonstrowanie i ocenianie nowych modeli współpracy, zarządzania i pracy na poziomie lokalnym pomiędzy zakładami wodociągowymi, przedsiębiorstwami przemysłowymi oraz organami administracji i monitorującymi jakość wód.
  • testowanie, wdrażanie i ocenę nowatorskich i opłacalnych technologii w celu usprawnienia procesów oczyszczania w komunalnych oczyszczalniach ścieków i przedsiębiorstwach przemysłowych.
  • rozwijanie potencjału uczestniczących w projekcie instytucji (przedsiębiorstwa wodociągowe, przedsiębiorstwa przemysłowe, władze gminne i regionalne) w celu zwiększonej wydajności kontroli procesu, zarządzania i modeli współpracy, potencjalnych technologii oraz korzyści ekonomicznych, środowiskowych i społecznych.
  • ustanowienie nowych wytycznych dla lepszego zarządzania przemysłowymi ściekami na poziomach lokalnym, krajowym i regionu M. Bałtyckiego
  • Edukacja ekologiczna, budowanie zdolności współpracy i stosowania wydajniejszych technik oczyszczania ścieków
  • Stworzenie publikacji: pakietu edukacyjnego oraz  pakietu zawierającego wytyczne i wskazówki dla decydentów
  • Poprawa komunikacji między przedstawicielami przemysłu, administracji i przedstawicieli gospodarki wodno-ściekowej
  • Warsztaty, konferencje, wizyty studyjne
  • Tworzenie i testowanie innowacyjnych rozwiązań oczyszczania ścieków
  • Zbieranie informacji o problemach przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu w zakresie oczyszczania i podczyszczania ścieków.