Przystosowanie do zmian klimatu na Węgrzech

Adaptation to Climate Change in Hungary

Źródło finansowania

Financial Mechanism (Norway | Iceland | Liechtenstein)

Nazwa klienta/donatora

EEA Grants, Financial Mechanism Office (FMO)

Całkowita wartość projektu

EUR 7,010,000

Date

Czerwiec 2013 – Kwiecień 2017

Kraje - beneficjenci

Hungary

Liczba personelu

21

Projekt został zrealizowany w okresie od czerwca 2013 r. do kwietnia 2017 r., przy wsparciu z Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA grants), reprezentujących wkład Islandii, Liechtensteinu i Norwegii. Celem  tych grantów jest zmniejszenie różnic gospodarczych i społecznych oraz wzmocnienie relacji z 16 krajami UE w Europie Środkowej i Południowej. Finansowanie na Węgrzech odbywa się przez 12 obszarów z różnych sektorów. Są to między innymi: ochrona środowiska, przystosowanie do zmian klimatu,  społeczeństwo obywatelskie i badań. REC był także Operatorem Funduszy Dotacyjnych EOG na rzecz programu "Dostosowanie do zmian klimatu" w ramach mechanizmu finansowego na lata 2009-2014, a partnerem darczyńcą był Norweski Dyrektor Ochrony Ludności. Jako operator funduszu REC opublikował zaproszenia do składania wniosków i rozpoczął konsultacje społeczne w sprawie zaproszeń do specjalnie stworzonej strony internetowej programu. Zachęcano potencjalnych kandydatów do składania komentarzy i zapytań przy użyciu dedykowanej funkcji online. Ostatecznie wybrano dziesięć projektów. Dalsze szczegóły można znaleźć na stronie projektu.

Program miał na celu promowanie zrozumienia wpływu zmian klimatycznych na Węgry; zachęcać do działań na rzecz poprawy odporności na zmiany klimatyczne na poziomie lokalnym oraz dzielenie się przykładami projektów, które dają się zaadaptować na innych terenach. Przyczynił się także do stworzenia systemu, który:

  • Stanowi solidną podstawę do identyfikacji opcji adaptacyjnych na różnych poziomach na Węgrzech;
  • Podnosi świadomość na temat prowadzonych działań adaptacyjnych na Węgrzech;
  • Mobilizuje zainteresowane strony i decydentów na szczeblu lokalnym;
  • Informuje i upoważniać strony do opracowywania i wdrażania lokalnych strategii; 
  • Wzmacnia odporność na zmiany klimatu na podstawie wiedzy o lokalnych czynnikach i problemach.

Program "Adaptacja do zmian klimatycznych" obejmował trzy główne części:

  • Krajowy System Geoinformacji Adaptacyjnej;
  • Adaptację do zmian klimatu na szczeblu lokalnym;
  • Projekty pilotażowe koncentrujące się na inwestycjach na poziomie lokalnym związanych z adaptacją do zmian klimatycznych.

Program promował współpracę między państwem - darczyńcą,  a podmiotami węgierskimi i przyczynił się do wzmocnienia dwustronnych stosunków w dziedzinie adaptacji do zmian klimatycznych. Zaangażowanie Dyrektora Ochrony Ludności w realizację programu umocniło współpracę z węgierskimi ministerstwami i podmiotami publicznymi zajmującymi się adaptacją do zmian klimatycznych, a także z operatorem funduszy programowych - REC.

Opracowano cztery zaproszenia do składania wniosków o projekty pilotażowe mające na celu udostępnienie implementowalnych przykładów tego, w jaki sposób można wzmocnić odporność na poziomie lokalnym i subregionalnym. Dodatkową korzyścią jest poszerzenie świadomości lokalnej społeczności związanych z zagrożeniami zmian klimatu i zrozumienie realnych skutków procesów, które wcześniej wydawały się abstrakcyjne. 

Zaproszenia do składania wniosków były otwarte na dwustronne projekty partnerskie, a do składania wniosków kwalifikowały się podmioty zarejestrowane na Węgrzech. Głównymi grupami docelowymi były instytucje publiczne, rządy lokalne i regionalne, uniwersytety, instytuty badawcze i organizacje pozarządowe.

Komponent 1: Krajowy System Geoinformatyczny Adaptacyjny (NAGIS)

Ten składnik zawarty został w pięciu projektach. Celem było opracowanie wielofunkcyjnego systemu informacji geofizycznej, który mógłby ułatwić tworzenie polityki, budowanie strategii i podejmowanie decyzji w odniesieniu do ocen oddziaływania na zmiany klimatyczne i przyjęcie niezbędnych środków dostosowawczych na Węgrzech. NAGIS ma odgrywać kluczową rolę w stawianiu czoła globalnemu wyzwaniu związanemu ze zmianą klimatu oraz w opracowywaniu inteligentnych środków dostosowawczych dopasowanych do potrzeb regionalnych i lokalnych.

Jeden z projektów został wdrożony w celu utworzenia infrastruktury informatycznej dla NAGiS, opracowania metodologii oceny wpływu zmian klimatycznych i słabości sektorów oraz wprowadzania do systemu dużych ilości danych. Promotor projektu był także odpowiedzialny za utrzymanie i obsługę systemu w przyszłości.

Dwa projekty w ramach komponentu 1 koncentrowały się na określonych sektorach: rolnictwie (uprawa roślinna, gospodarka użytkami zielonymi), leśnictwie i pokrewnych usług ekosystemowych oraz na zdrowiu, turystyce i kluczowej infrastrukturze. Oba z projektów udostępniają NAGIS dane geoprzestrzenne. Inny projekt analizuje włączenie wskaźników społecznych i ekonomicznych do modeli klimatycznych. Procesy społeczno-ekonomiczne na Węgrzech do roku 2050 były przewidywane przy użyciu modeli koncentrujących się na rozwoju demograficznym i gospodarczym.

Piąty projekt w tym składniku miał na celu poprawę i opracowanie dalszych prognoz klimatycznych dla Węgier.

 

Komponent 2: Lokalna zdolność adaptacyjna do zmian klimatu

W ramach tego komponentu zostały wdrożone dwa projekty:

Rozwój krajowej sieci adaptacji klimatu (CLIM-NET / HUN)

Projekt przewidywał działania związane z adaptacją związane z budowaniem potencjału samorządów i lokalnych zainteresowanych stron z regionów: Północnych Węgier, Zachodniego Kraju Zadunajskiego, Południowych Wielkich Równin oraz zachodniej części Węgier Centralnych (w tym na zachód od Budapesztu). Zespół projektowy opracował metodologię opartą na dostępnych międzynarodowych i krajowych przykładach z literatury i adaptacji przykładów najlepszych praktyk. Opracowano także narzędzia budowania potencjału, materiały szkoleniowe i strategię komunikacyjną mające na celu podniesienie poziomu świadomości na temat klimatu na poziomie lokalnym.

 

Rozwój zdolności dla lokalnych prac adaptacyjnych

Głównym celem tego projektu było zwiększenie potencjału władz lokalnych, samorządów i innych zainteresowanych stron. Co najmniej 140 podmiotów zaangażowało się z  Centralnego i Południowego Kraju Zadunajskiego, Północnych Wielkich Równin i wschodniej części Węgier Centralnych (w tym obszar na wschód od Budapesztu). Eksperci pracujący w projekcie dostarczyli materiały do ​​opracowania lokalnych strategii dostosowawczych i zachęcali do ​​zaangażowania lokalnych zainteresowanych stron. Opracowano kompleksowe materiały szkoleniowe, obejmujące wszystkie istotne obszary dotknięte zmianami klimatycznymi, które wchodzą w zakres kompetencji samorządów lokalnych.

 

Komponent 3: projekty pilotażowe skupiające się na działaniach adaptacyjnych do zmian klimatycznych na szczeblu lokalnym i regionalnym

Przeprowadzono trzy projekty pilotażowe, których celem było zapewnienie implementowalnych w innych regionach przykładów tego, w jaki sposób można wzmocnić odporność na poziomie lokalnym i subregionalnym. Zakres projektów poprawił zarządzanie gospodarką wodną i bilans wodny w regionie jako odpowiedź na rozwiązanie problemu rosnącej liczby opadów nawalnych i suszy.

Projekt Dostosowanie do zmian klimatycznych w obszarze Homokhat, miał na celu przyczynienie się do adaptacji do zmian klimatycznych, poprzez równoważenie dostępności zasobów wodnych poprzez modernizację istniejącej sieci wodociągowej, zapewniając w ten sposób wystarczającą wydajność w okresach suszy, a także dużą pojemność retencyjną w okresach nadmiernych opadów.

Projekt Opracowanie koncepcji zarządzania opadami atmosferycznymi i przystosowania się do zmiany klimatu w osadach Tat i Tokodu opracował nową metodologię, która ma stanowić podstawę do zaplanowania właściwego odwodnienia, przeprowadzenia oceny wpływu ekstremalnych opadów atmosferycznych, sformułowania priorytetowej listy zadań inwestycyjnych, pomoc w podejmowaniu decyzji oraz wdrażanie środków zapobiegawczych na miejscu (np. rowów odwadniających, przeprowadzanie symulacji, uzyskania pozwoleń wodnoprawnych itp.).

Projekt Rewitalizacja regionu Oreg-Tur - Etap II miał na celu poprawę równowagi wodnej rzeki Oreg-Tur w okresach ekstremalnych warunków pogodowych, a także zapewnienie lepszych warunków nawadniania na całym obszarze, podnosząc niski poziom wody na górnym odcinku rzeki. Działania związane z projektem obejmowały opracowywanie i rekonstrukcję zapór na rzece oraz opracowanie nowego systemu zarządzania / operacyjnego obejmującego system monitoringu (poprzez budowę automatycznych stacji pomiarowych poziomu wody i kilku przepustów dla wód powodziowych w celu kontroli poziomu wody).

Organizacja REC zorganizowała także wyjazd studyjny z Łotwy na Węgry. Delegacja łotewska z Ministerstwa Ochrony Środowiska i Rozwoju Regionalnego oraz Państwowa Agencja Rozwoju Regionalnego odwiedziła Węgry na dni spotkań z REC, aby podzielić się doświadczeniami z wdrażania programów adaptacyjnych w tych dwóch krajach.

REC gościł również władze regionalne z Norwegii, aby omówić potencjalną współpracę między Norwegią a Węgrami.

  • Wsparcie administracyjne
  • Komunikacja
  • Zarządzanie dotacjami
  • Transfer wiedzy
  • Ocena i monitorowanie
  • Dwustronna współpraca